VETERINARSKA KLINIKA
O NAMA
POSLOVANJE
USLUGE
SAZNAJTE VIŠE
KONTAKT
 

DEBELO CREVO


Debelo crevo predstavlja završni deo sistema za varenje. Nastavlja se na tanka creva i anatomski se sastoji se iz tri dela, to su slepo crevo ili cecum, colon i rectum. Slepo crevo je vrećasto proširenje koje je kod pasa od 8-30 cm dužine, a kod mačaka između 2-4 cm dužine. Za razliku od ljudi kod kojih slepo crevo može da izazove ozbiljne zdravstvene probleme, kod životinja takvi problemi nisu opisani. Kolon je najduži deo debelog creva. U kolonu se odigravaju vrlo važne funkcije kao što je ekstrakcija vode i elektrolita iz sadržaja, sakupljanje izmeta i i njegovo zbacivanje u spoljašnju sredinu. U kolonu takođe dolazi i do varenja onih organskih materija koje nisu svarene u tankim crevima i do njihove resorpcije. Rektum je završni deo sistema za varenje i on spaja debelo crevo sa spoljašnjom sredinom.

Defekacija ili izbacivanje izmeta u spoljašnju sredinu je refleksni činkoga inicira rastezanje i pritisak na zidove završnog dela kolona. Međutim ovaj refleks može voljno da se kontroliše tako da životinja defekaciju može da odloži na neko vreme.


Uzroci oboljenja debelog creva

Oko 60% slučajeva oboljenja debelog creva su uzrovani prisustvom parazita u debelom crevu ili neadekvatnom ishanom. Većina vlasnika ne shvata značaj redovnog čišćenja životinja od crevnih parazita, kao i značaj pravilno formirane ishrane. Redovna dehelmintizacija (čišćenje od crevnih parazita) štiti na prvom mestu zdravlje ljudi, a odmah zatim i zdravlje njihovih ljubimaca. Mnogi vlasnici ili iz neznanja ili zbog pogrešne informisanosti su skloni da svojim ljubimcima daju namirnice kojie životinjama uopšte nisu primerena i koje čak mogu da dovedu do ozbiljnih zdravstvenih problema. Zbog toga savetujem da svako ko se odluči da drži kućnog ljubimca, a da pre toga nije imao iskustva u držanju i nezi životinja, prvo poseti veterinara koji će mu dati detaljna uputstva o načinu i režimu ishrane, nege i držanja životinjske vrste za koju se novi vlasnik odlučio.

Zapaljenske bolesti debelog creva su kod ljudi mnogo bolje proučene i kriterijumi za njihovu dijagnostiku su jasno određeni. U zapaljenske bolesti debelog creva kod ljudi spada na primer Kronova bolest. Kod životinja se o zapaljenskim bolestima creva više govori tek poslednjih godina. Predpostavlja se da do bolesti dolazi dejstvom više predisponirajućih faktora kao što su neodgovarajući imuni mehanizmi, genetski uticaji, infektivni agensi i psihosocijalni faktori. Najpoznatija zapaljenska bolest pas je eozinofilna upala kolona. Naziv eozinofilna upala je zbog tipa zapaljenskih ćelija koje dominiraju po brojnosti.

Tumori debelog creva kod pasa čine 30-60% od svih tumora koji se pojavljuju u sistemu za varenje. Kod mačaka oni čine 10-15% tumora koji se pojavljuju u mačećem sistemu za varenje. Dve trećine tumora koji se javljaju u debelom crevu i kod pasa i kod mačaka su maligni. Psihogeno uzrokovano zapaljenje debelog creva je daleko bolje proučeno kod ljudi, ali se i u veterinarskoj medicini sve češće postavlja koa dijagnoza.

Dijareja debelog creva koja reaguje na povećan sadržaj vlakana u ishrani-predstavlja hronično oboljenje debelog creva kod pas koje dobro reaguje na povećan procenat rastvorljivih vlakana u ishrani.

Bakterijski uzrokovano zapaljenje debelog creva- bakterija koja najčešće dovodi do problema u debelom crevu je Clostridum perfringens tj. endotoksin ove bakterije. Infekcija Klostridijama javlja se češće kod pasa nego kod mačaka.

Bakterije koje svojim delovanjem dovode do oboljenja su i Salmonella, Campylobacter, Yersinia.

Uvrnuće creva (intussusceptio) - predstavlja uvlačenje dela creva u crevo. Najčešće dolazi do uvlačenja tankog creva u početak debelog creva.

Megacolon-je oboljenje koje se češće sreće kod mačaka nego kod pasa a karakteriše ga proširenje čitavog kolona koji nema potrebnu pokretljivost. Megakolon može da bude urođen ili da nastane zbog nekog drugog primarnog uzrokakao što je na primer prelom karlice.


Simptomi oboljenja debelog creva

Najčešći simptom koji može da govori o bolesti debelog creva je proliv (diarhhea), mada kod nekih oboljenja debelog creva dolazi i do zatvora(constipatio) kao simptoma. Proliv koji se javlja prilikom oboljenja debelog creva obično u sebi sadrži dosta sluzi, takođe često sadrži manju ili veću količinu sveže krvi. Prilikom defekacije obolela životinja pokazuje znakove neprijatnosti i uznemirenosti a primetni su i jaki grčevi stomačnih mišića. Frekvencija defekacije može da bude vrlo različita. POnekad obolella životinja ima samo dve stolice dnevno koje su kašaste ili tečne po sadržaju, a ponekad životinja nagon za izbacivanjem stolice ima jako često pa joj se dešava da nuždu obavi i tamo gde joj je to strogo zabranjeno. Nekad je proliv praćen i izbacivanjem gasova iz creva kao i sa jakim svrabom u predelu čmara. U većini slučajeva oboljenja debelog creva životinja ostaje dobro raspoložena, ima volje za igru i šetnju i apetit joj ostaje u granicama normale. Primetan gubitak telesne težine je redak osim ako se bolest debelog creva nije pojavila zajedno i sa bolešću tankog creva, ili sistemskom bolešću ili malignim procesom ili sa infestacijom crevnim parazitima. Krvarenje iz čmara čija pojava nije povezana sa defekacijom obično se javlja kod tumora u debelom crevu. Povremeno povraćanje može da bude propratni simptom mnogih oboljenja debelog creva kao što su infestacije crevnim parazitima, ionfektivne bolesti debelog creva, tumori, kao i kod uvrnuća creva.


Dijagnostika oboljenja debelog creva

Za dijagnostiku bolesti debelog creva je vrlo važan detaljan razgovor vlasnika obolele životinje sa veterinarom. Jako je važno da vlasnik detaljno ispriča veterinaru sve podatke o načinu ishrane, o držanju, nezi i navikama obolelog ljubimca. Podaci o ishrani moraju veterinaru da kažu šta i koliko životinja jede, koliko često, da li joj se u ishranu dodaju mineralno-vitaminski dodaci i ako se doja, koji se koriste i u kojim količinama. Takođe mora da se obrati pažnja na eventualno postojanje drugih životinja u istom okruženju i Iz čega se sastoji ishrana tih drugih životinja.Važni su i svi podaci vezani za režim čišćenja ljubimca od crevnih parazita,koja su sredstva za čišćenje upotrebljene i kada.

Fizičkim pregledom životinje obolele od bolesti debelog creva obično veterinar ne dobija mnogo podataka, osim ako se bolest debelog creva ne javlja u sklopu neke sistemske bolesti ili tumoroznog oboljenja. Prepipavanjem stomaka obolele životnje moguće je da veterinar napipa eventualno prisustvo uvrnuća creva ili tumorozne mase. Pregled završetka debelog creva prstom veterinaru može da da podatke o prisustvu tumora, stranih tela ili suženja u tom delu creva.

Pregled stolice pacijenta- je jednostavan, a vrlo važan metod u dijagnostici oboljenja debelog creva jer njime može da se sa sigurnošću ustanovi prisustvo crevnih parazita.

Radiološki pregled- bez kontrasta može danam pomogne ako su u pitanju tumorozne promene na debelom crevu, odreene vrste stanih tela ili megakolon. Kontrastni radiološki pregled daje nam mnogo više podataka o stanju unutar debelog creva ali obično zahteva anesteziranje pacijenta.

Pregled ultrazvukom može da bude pomoćni metod u dijagnostici bolesti deblog creva, a u nekim slučajevima pregledom ultrazvukom moguče je i postaviti dijagnozu.

Kolonoskopija je metod pregleda deblog creva koji se dosta koristi u humanoj medicini kao i u veterinarskim praksama na zapadu. Kod nas ovaj metod pregleda debelog creva se retko koristi iz finansijskih razloga.



dipl.vet.spec.Nikoleta Novak

gore